Wandelen van Fatima naar Lourdes

Amsterdam heeft veel kerken. Die staan leeg of zijn gesloopt danwel verbouwd, horen we u denken. Toch zijn er veel meer kerkgebouwen waar nog gebeden wordt dan een verstokte atheïst wil geloven. Aan de hand van een wanderoute willen wij het verhaal van de Amsterdamse gebedshuizen vertellen. Dat doen we aan de hand van de Onze-Lieve-Vrouwe van Lourdeskerk. Die was gevestigd in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt, maar verhuisde in 1957 naar de Noordkant van de Sloterplas. We lopen de kerk achterna en doen onderweg allerlei kerken aan.

Ruim twintig jaar wonen wij in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. Regelmatig kwamen we op de Jacob Catskade langs een garagedeur met daarboven de tekst "Igreja Nossa Señora de Fatima". Een Portugese kerk in een oude garage dachten we dan, maar nooit  zijn we er binnengestapt om dat te checken. Vorige maand was een van ons voor een burenklus om de hoek op 3 hoog. Daar zag hij uit het achterraam tot zijn verbazing een echte kerk. Verstopt op het binnenterrein. Zonder toren, dat wel. 

  

De Portugese parochie bleek zich te hebben gevestigd in het verlaten kerkgebouw van de Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdesparochie. De kerk werd in 1919 ingewijd maar de parochie verhuisde in 1957 naar een nieuw kerkgebouw in de buurt Noorderhof in Slotermeer. Tegenwoordig ligt deze bijzondere kerk naar ontwerp van Granpré Molière in geklemd tussen de retrohuizen van de architect Rob Kriek. Bovendien is de naam, als gevolg van een fusie met twee andere katholieke parochies in Slotermeer, veranderd in Kerk van het Nieuwe Verbond. Meer een naam voor een neo-religie dan de Roomse moederkerk.

  

De roerige geschiedenis van de Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdeskerk in de tweede helft van de 20ste eeuw blijkt voor veel Amsterdamse kerken op te gaan. Door ontkerkelijking liepen Nederlandse gebedshuizen leeg, maar kwamen met de migranten een keur aan nieuwe geloofsgemeenschappen bij die allemaal een gebouw zochten.

Samen wandelen zit er in de anderhalvemetersamenleving voorlopig niet in. Samen een #wandelroute creëren wel. Leve de voorpret. Wie doet er mee? Wie helpt ons op weg van Fatima aan de Jacob Catskade naar de voormalige OLV van Lourdeskerk in Slotermeer.  Wij horen graag welk (voormalig) gebedshuis langs dat pad we moeten aandoen en waarom. Tweet naar @hfarjon of mail zooif at upcmail.nl

We nemen de tijd en doen het in etappes van 500-1000 meter:

  1. We beginnen op de Jacob Catskade 11. Wie kan ons meer vertellen over Igreja Nossa Señora de Fatima. Zingen zie hier in het Portugees of Nederlands? Wat doen ze op 13 mei de naamdag van de kerk? Waarom ging de OLV van Lourdesparochie hier weg in 1957? Weet iemand iets van de Paus Johanneskapel die hier een tijd was gevestigd tussen vertrek Lourdes en intrek van Fatima in 1989? Lees verslag hier
  2. Vanaf de Jacobs Catskade deden we op advies van @wndngn deden we de Nassaukerk, een prachtig gebouw in Amsterdamse School stijl aan. Onze bakker tipte de Koninkrijkszaal van de Jehova's Getuigen en de Sonatmoskee. Wij vertelden hem dat er voor zijn winkel tot 1982 de Prinsessekerk stond. Lees verslag hier
  3. Vanaf de Prinsessekerk liepen we het bedrijventerrein tussen Staatsliedenbuurt en Landlust over. Hier zitten exotisch kerkgenootschappen: de Chinese Yan Chuen Church aan de van Slingenlandstraat, de Braziliaans kerk Pentecostal Deus É Amor aan Den Brielstraat en de Amsterdamse vestiging van de Assembleia de Deus. Ook Braziliaans in een hal die ze delen met Kesbeke Zuur. Door Landlust komen we bij de Rooms Katholieke Boomkerk terecht, de oudste kerk op onze tocht waar nog steeds door hetzelfde geloof wordt beleden. Lees hier verslag
  4. De oudste kerk, de Petruskerk van Sloterdijk uit 1479, verloor honderd jaar later, bij de Alteratie, het voorvoegsel Sint uit zijn naam en was bijna 400 jaar protestants. Langs de Badr moskee, gevestigd in een oude school, lopen we Bos & Lommer in. Die vier kerken waar we verder langs wandelen zijn allen variaties op een doos. De eerste, een witte doos met prachtig geometrisch ramenpatroon, oogt als een moskee, maar werd in 1954 gebouwd als de Gereformeerde Pniëlkerk. Nu is het een levendig cultureel centrum. Ook de Lutherse Augustanakerk uit 1957, een doos van grijsbruine baksteen, heeft een andere functie gekregen die past in een Lutherse traditie: een modern hofje. Niet voor begijnen maar en bonte mix van Amsterdammers. De oogverblinde protestantse Jeruzalemkerk in de Mercatorbuurt uit 1929 is een verzameling dozen van roodbruine baksteen. En de vierde doos, de voormalige RK Sint-Josephkerk, is helemaal van beton. Lees hier verslag
  5. Blij verrast door de fraaie wederopbouwachitectuur van Pniël- en Josephkerk steken we vol verwachting de Ring over. Ja de Kolenkit, lange tijd een baken langs de Ring, maar nu verstopt achter glazen wanden, die kennen we. Verder vinden we nog een heuze kapel, niet op de hoek van de straat, maar veilig in een afgesloten binnentuin. We turen door het hek en praten met bewoners. Er staat  niets in zeggen ze, maar er moet toch echt een Mariabeeld instaan. De nieuwste gebedsruimte op onze tocht is de Mescid-I-Aska Moskee aan de Johannes Poststaat. Gloednieuw in een soort bedrijfsgebouw. Voor de deur een groep vriendelijke Turken van middelbare leeftijd, die op anderhalve meter samen de Ramadandag uitzitten. Om de hoek zit een man met een bord om zijn nek in een portiek. Veel mensen die passeren doen wat geld in een bakje. Er wordt geld ingezameld voor een moskee met minaret en koepel. We lopen de Burgemeester Fockstraat uit naar een andere toren. Vier betonnenpalen komen hoog in de lucht samen. In de jaren zestig branden hier een lamp in het donker. Niet voor niets heet deze         kerk de Kandelaar. Lees hier het verslag.
  6. We gaan binnenkort de laatste etappe lopen naar de Kerk van het Nieuwe Verbond in de Noorderhof. In Slotermeer, gebouwd in de nadagen van de verzuiling, wemelt het van de kerken. We zijn al getipt door @Anitablom dat we zeker de voormalige Roomskatholieke Catherinakerk moeten bezoeken. Maar verder?  Welk (voormalig) gebedshuis raden jullie ons aan in het geel gemarkeerde gebied op de kaart en waarom? Welke verhalen ken je over die plek en de mensen die er samenkomen?