Wandelen van Fatima naar Lourdes

Amsterdam heeft veel kerken. Die staan leeg, horen we u denken.  Of ze zijn gesloopt dan wel verbouwd tot appartementen. Toch zijn er veel meer kerkgebouwen waar nog gebeden wordt, dan een verstokte atheïst wil geloven. We gaan op bedevaart  van Fatima naar Lourdes en komen langs 27 gebedshuizen in Amsterdamse wijken Westerpark, Bos en Lommer en Slotermeer. Wat een variëteit in geloofsbeleving en bouwstijlen. Een aanrader voor slow walking op de zondagochtend.

Fatima ligt toch in Portugal, hoor ik u zeggen. Ja dat klopt en Lourdes in de Franse Pyreneëen.  Maar het zit zo. De Amsterdamse Onze-Lieve-Vrouwe van Lourdeskerk was gevestigd aan de Jacob Catskade net buiten de Jordaan.  In 1957 verhuisde de pastoor zijn schapen achterna die licht, lucht en ruimte zochten in de Westelijk Tuinsteden. Lourdes kwam in een gloed nieuwe kerk aan de noordkant van de Sloterplas terecht. In de kerk aan de Jacob Catskader zit nu de Nuestra Senhora de Fatima. 

Ruim twintig jaar wonen wij in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt. Regelmatig kwamen we op de Jacob Catskade langs een garagedeur met daarboven de tekst "Igreja Nossa Señora de Fatima". Een Portugese kerk in een oude garage dachten we dan, maar nooit  zijn we er binnengestapt om dat te checken. Vorige maand was een van ons voor een burenklus om de hoek op 3 hoog achter. Daar zag hij uit het raam tot zijn verbazing een echte kerk. Verstopt op het binnenterrein. Zonder toren, dat wel. 

  

De Portugese kerkgemeenschap bleek zich te hebben gevestigd in het verlaten Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdeskapel. De kapel werd in 1919 ingewijd maar de gemeenschap verhuisde in 1957 naar een nieuw kerkgebouw in de buurt Noorderhof in Slotermeer. Tegenwoordig ligt deze bijzondere kerk naar ontwerp van Granpré Molière in geklemd tussen de retrohuizen van de architect Robert Kriek. Bovendien is de naam, als gevolg van een fusie met twee andere katholieke parochies in Slotermeer, veranderd tot de Kerk van het Nieuwe Verbond. Meer een naam voor een neo-religie dan voor een Roomse moederkerk. Per 1 januari 2021 wordt een tweede fusie afgerond. Alle katholieke kerken in Nieuw-West komen samen in de Vier Evangelisten Parochie in de Pauluskerk. Deze kerk gaat net als de Verijzeniskerk dicht of zelfs tegen de grond.

  

De roerige geschiedenis van de Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdeskerkgemeenschap in de tweede helft van de 20ste eeuw blijkt voor veel Amsterdamse kerken op te gaan. Door ontkerkelijking liepen Nederlandse gebedshuizen leeg, maar kwamen met de migranten een keur aan nieuwe geloofsgemeenschappen bij die allemaal een gebouw zochten.

In vijf etappes lopen we van Fatima naar Lourdes. En omdat we zo verrast waren, liepen we in een hele wijde bocht door Nieuw-West, de Baarsjes en Jordaan terug (7 etappes)