Etappe 5 Slotermeer

 
 

Sint-Sharbel is een Servisch Orthodoxe kerkgemeenschap waarvan de ongeveer 400 leden kerken sinds 1993 in het complex van voormalige RK kerk Sint-Catherina. Best wel passend een orthodoxe geloofsgemeenschap in een kerk die met zijn drie beuken en laag pannendak oogt als een Vroeg-christelijke kerk in Italië. Heel andere koek dan de modernistische dooskerken die we tot nu toe vooral aandeden. Toch is de kerk nog geen 70 jaar oud. Architectenbureau Evers en Sarlemijn bouwde de kerk in de stijl van de Bossche School. De naam van architectuurstroming verwijst naar de plaats waar vlak na de oorlog een stoomcursus voor katholieke bouwmeester werd gegeven die voor de vervanging van de door oorlogsgeweld vernielde kerken moesten zorgen. Deze kerk is een mooi exemplaat van de Bossche School arcitectuur en staat niet voor niets op de gemeentelijke monumentenlijst.

Van haar riante balkon op drie hoog in een gloednieuw appartementencomplex, pal tegenover de kerk, heeft de bewoonster uitstekend zicht op de kerk. "Ik ben er niet meer binnen geweest sinds de orthodoxen er in getrokken zijn; daarvoor wel," bekent ze. Elke zondag hoort ze de grote klok in de lage toren slaan. "Vijf keer, nooit meer." Ze wijst naar de woning waar de pastoor met zijn kapelaans woonden. "Het was een echt katholiek bastion,"weet ze van vroeger. "Langs de Haarlemmerweg zit tegenwoordig een school voor blinden. Achter de kerk staan nog twee scholen: een katholieke basisschool en een Portugese school voor kinderen van 4 tot 18 jaar."

 

In dit deel van Slotermeer staan de oorspronkelijke gebouwen van het Algemeen Uitbreidingsplan nog fier overeind. Het is aangewezen aan beschermd stadsgezicht. Op de Floris van der Laakenstraat zit een relaxte Surinamer in de voordeur van zijn twee kamer woning. Tot onze verbazing staan deze lage bejaardenwoningen op de gemeentelijke monumentenlijst. Afgezien van het aparte bakstenenverband van de bergingen die aan de voorkant van de woning ziujn aangebouwd, is er weinig wat ons kan bekoren. Eddy vindt het een fijne woning. "Alleen voor mensen boven de 45", glimlacht hij. De grens voor seniorenwoningen daalt, terwijl de levensverwachting stijgt. "Je moet even om de hoek kijken." Daar hangt een kingsize-straatnaambord zoals in de hele buurt. De straten zijn genoemd naar mannen uit het verzet die in WO2 zijn vermoord door de bezetter. "Verzetsvrouwen hadden ze vergeten", grinnikte Eddy. "We mogen nu stemmen over nieuwe namen." Al eerder heeft de gemeente de vergeten verzetsvrouwen geëerd door de bruggen in de buurt naar hen te noemen.

 

De El Hjira Moskee zit in de voormalige Gereformeerde Kerk De Olijftak die in 1965 gebouwd werd als Doopsgezinde kerk. Op een stompe hoek van het gebouw zit een vierkant van lichtere stenen. We vragen een passant, die zo te zien al wat langer in de buurt woont, wat daar gezeten heeft. "Ik zou het niet weten, sorry", loopt hij onverstoorbaar verder. Op een oude foto zien we dat hier een beeld van een soort vogel naar buiten heeft gestoken. Nu siert het sculpuuur, Vliegend/Vogel van Wessel Couzijn, de gevele van de Doopsgezinde Kerk aan het Singel. Waarschijnlijk al verhuisd toen de dopers in 1969 wegtrokken. Pas heel kort verdwenen is het bijgebouw met een fraaie assymetrische schoorsteen, Gesneuveld om de uitbeidingsplan van de drukke moskee mogelijk te maken. Op de bouwtekeningen zien we dat er dan ook een halve maan toegevoegd wordt aan het groen koperen torentje van de Olijftak.

 

De toren van de volgende kerk op onze tocht, de voormalige NH kerk de Hoeksteen naar een ontwerp van architect P. Zanstra, is zelfs helemaal verdwenen. Gesloopt rond 1980 wegens instortingsgevaar, maar  15 jaar oud. Mooi symbool van de snelle teloorgang van de christelijke kerken. Wel staat op  de luifel aan de voorgevel een groot expressionistisch betonreliëf van Dick Elffers te pronken. Tegenwoordig gaan de Baptisten van de Verbinding gemeenschap hier kopje onder. Voor de ingang hangt Saïd die graag een praatje maakt. Hij vindt het vermakelijk om te horen dat christen water over zich heen krijgen als ze geboren zijn. "Bij ons wordt er gezongen en gaat het mes langs de piemel", vertelt zijn buur op de bank met pretogen. Of hij ooit binnen een mandiep vat of bad heeft gezien, waarin de baptisten gedoopt worden, vragen we hem. Nee, maar hij zal het vragen aan zijn vriend die hier schoonmaakt. 

 

De Oase, even verderop, het wemelt hier echt van de kerken, heeft een koperen klok aan de muur. Twee jongeren draaien een joint voor de deur. Of ze weleens de kerkklokken horen luiden? Nee nooit. Samen fantaseren we dat de fietsketting die naar binnen gaat, in verbinding staat met een fiets waar de koster op trapt om de klokken te luiden. Hierbinnen huist volgens de eigentijdse website "een eigentijdse en multiculturele kerk met een hart voor God en Amsterdam Nieuw-West". De bijbelteksten die achter het glas hangen, klinken nog steeds zo bedreigend als vroeger. Snel lopen we verder op zoek naar een verlichtere kerkgemeenschap.

 

De Verfdoos langs Slotermeerlaan

 

Recht tegenover de Kleine Verfdoos kerkt de Evangelische Ambonezengemeenschap kerkt sinds 1993 in Gunung Batu kerk. 

 
 

De meest verrassende kerkvondst doen we langs de lange Lodewijk van Deysselstraat. In de bijzondere winkels onder hoog oplopende schuine daken zitten allerlei buurtvoorzieningen; allemaal met grote gele letters getooid. Onder letters Buurtkeuken staat Gerard de Cock in een poloshirt met blauwbruin bloemetjemotief een beetje bij te komen van het rondbrengen van tientallen soeppakketten aan buurtbewoners. De oud-aardrijkskunde leraar blijkt de predikant van een pinkstergemeenschap die zich New Life West noemen. Dertien jaar geleden opgericht om een andere groep gelovigen te bedienen. Ze komen in de Buurtkeuken niet alleen bijeen om te eten te maken en op te eten maar ook voor hun gebedsdiensten. Maximaal 25 kerkgangers kunnen er in. Lekker intiem. Hier komen we zeker nog eens terug. Niet om de wonderen van de inspiratie van de Heilige Geest te zien, maar om de mensen te leren kennen die daar wel voor open staan. Of zou er toch meer tussen hemel en aarde zijn?